Mục lục bài viết

Chọn quạt hút công nghiệp đúng cần trả lời 5 câu theo thứ tự: quạt dùng để hút gì, cần bao nhiêu m³/h, môi trường lắp có nóng, ẩm, ăn mòn hay dễ cháy nổ không, chấp nhận độ ồn đến đâu, và mua hãng nào có bảo hành rõ ràng. Sai ở câu đầu tiên thì bốn câu sau đều chọn sai theo.

Bên dưới là từng lưu ý, kèm công thức tính lưu lượng và loại quạt hợp với từng trường hợp.

Tóm tắt nhanh

Hút thẳng qua tường, không nối ống: quạt hướng trục (quạt vuông, quạt tròn). Nối ống dài, có lọc: quạt ly tâm.

Lưu lượng cần = thể tích (m³) × số lần thay khí mỗi giờ. Xưởng 20 × 30 × 5 m thay khí 6 lần/giờ cần 18.000 m³/h.

Hơi axit, hóa chất: vỏ và cánh nhựa PP, PVC, composite hoặc inox 304, 316. Khí gas, bụi dễ cháy: quạt phòng nổ.

Khu vực làm việc thường lấy giới hạn độ ồn 85 dB.

1. Mục đích sử dụng quạt hút công nghiệp

Khi lựa chọn quạt hút công nghiệp, việc đầu tiên là xác định quạt sẽ hút thứ gì. Mùi bếp, hơi nóng, bụi gỗ hay hơi axit cần loại quạt và vật liệu khác nhau, dù cùng gọi chung là quạt hút.

Hút mùi bếp

Bếp công nghiệp cần hút cả mùi lẫn hơi dầu mỡ. Các lựa chọn thường dùng:

Quạt hút mùi chuyên dụng: làm riêng cho mùi và hơi dầu mỡ trong bếp.
Quạt ly tâm: cột áp cao, kéo được hơi dầu qua chụp hút và đường ống dài.
Quạt kèm bộ lọc dầu mỡ: giữ dầu lại trước khi vào ống, đỡ bám bẩn và giảm nguy cơ cháy ống.

Quạt cho bếp nên chịu được nhiệt, tháo được cánh để vệ sinh. Các mẫu dành riêng cho bếp có ở mục quạt hút mùi công nghiệp.

Thông gió nhà xưởng

Nhà xưởng rộng cần thay khí liên tục để giảm nóng và bí. Ba cách làm phổ biến:

Quạt hướng trục: lưu lượng lớn, hợp với hút thẳng qua tường.
Quạt ly tâm: khi phải đưa khí qua hệ ống dẫn.
Quạt hút kết hợp tấm làm mát (cooling pad): vừa thay khí vừa hạ nhiệt, dùng nhiều ở xưởng may và chuồng trại kín.

Số quạt phụ thuộc vào lưu lượng cần, xem cách tính ở lưu ý số 2.

Hút hơi nóng

Lò nung, xưởng luyện kim, xưởng đúc cần quạt làm việc được trong khí nóng:

Quạt chịu nhiệt: vật liệu và motor làm cho nhiệt độ cao, có mã chịu được khoảng 300°C hoặc hơn.
Quạt hút mái: đặt ở chỗ khí nóng tụ lại, hút thẳng lên trên.
Quạt hướng trục công nghiệp: chuyển nhanh khối lượng lớn khí nóng ra ngoài.

Đo nhiệt độ khí tại điểm đặt quạt trước khi chọn, vì nhiệt độ quyết định vật liệu cánh, vỏ và cấp cách điện của motor.

Hút khói bụi

Xây dựng, khai khoáng, xưởng mài phát sinh nhiều khói bụi. Các lựa chọn:

Quạt ly tâm: cột áp cao, kéo bụi qua đường ống và bộ lọc.
Cyclone: dùng lực ly tâm tách bụi hạt lớn khỏi dòng khí.
Quạt kết hợp bộ lọc: xử lý bụi mịn mà cyclone không giữ lại được.

Kích thước hạt và tính chất bụi (khô, ẩm, dính, mài mòn) quyết định cấu hình nào phù hợp.

Hút bụi gỗ

Xưởng gỗ phải xử lý cả mùn cưa lẫn bụi mịn từ máy chà:

Quạt ly tâm công suất lớn: tạo lực hút đủ kéo mùn cưa qua đường ống.
Hệ hút bụi trọn bộ: quạt, ống dẫn, cyclone và túi lọc.

Bụi gỗ mịn có nguy cơ cháy nổ, nên hệ thống cần có biện pháp chống cháy nổ. Xem các mẫu ở mục quạt ly tâm hút bụi.

Hút hơi axit

Phòng thí nghiệm và nhà máy hóa chất cần quạt chống ăn mòn:

Quạt nhựa PP, PVC hoặc composite: không bị axit ăn mòn như thép thường.
Quạt inox 304, 316: dùng khi cần độ bền cơ khí cao hơn nhựa.

Hỏi rõ loại axit và nồng độ để chọn vật liệu cho cả quạt lẫn đường ống.

Thông gió trang trại

Chuồng trại cần không khí lưu thông liên tục và nhiệt độ ổn định:

Quạt thông gió công nghiệp lưu lượng lớn: thay khí nhanh cho chuồng quy mô lớn.
Quạt kết hợp phun sương hoặc tấm làm mát: hạ nhiệt cho vật nuôi mùa nóng.

Lưu lượng tính theo thể tích chuồng và mật độ vật nuôi. Nên có quạt dự phòng, vì quạt dừng vài giờ trong mùa nóng có thể gây sốc nhiệt cho đàn.

2. Chọn theo lưu lượng gió, kích thước và công suất

Biết mục đích rồi thì tính lưu lượng. Đây là con số dùng để chọn cỡ và số lượng quạt hút công nghiệp cần lắp.

Tính lưu lượng gió cần thiết

Lưu lượng gió là lượng không khí quạt chuyển đi trong một giờ, đơn vị m³/h. Cần hai số liệu: thể tích không gian (dài × rộng × cao) và số lần thay khí mỗi giờ theo mục đích sử dụng.

Lưu lượng gió (m³/h) = Thể tích (m³) × Số lần thay khí mỗi giờ

Ví dụ: nhà xưởng 20 × 30 m, cao 5 m có thể tích 3.000 m³. Thay khí 6 lần/giờ thì cần 3.000 × 6 = 18.000 m³/h. Lưu lượng này tương đương 1 quạt vuông 900×900 (22.000–28.000 m³/h) hoặc 2 quạt 600×600 (14.000–15.000 m³/h mỗi chiếc).

Chọn kích thước quạt

Nhà sản xuất ghi lưu lượng cho từng mã. Chọn mã có lưu lượng bằng hoặc cao hơn một chút so với con số vừa tính, cộng thêm 10–20% dự phòng cho lưới chắn và bụi bám. Bảng lưu lượng theo từng cỡ quạt vuông có ở bài kích thước quạt thông gió công nghiệp.

Công suất quạt

Công suất motor tăng thì lưu lượng và cột áp tăng, tiền điện cũng tăng theo. Quạt quá lớn so với nhu cầu tốn điện và ồn hơn cần thiết. Quạt quá nhỏ thì chạy hết công suất mà xưởng vẫn nóng.

3. Chọn quạt hút công nghiệp phù hợp với môi trường

Cùng một lưu lượng, môi trường lắp quyết định quạt làm bằng gì và có cần cấu tạo đặc biệt không.

Môi trường bình thường

Quạt hướng trục: không gian rộng, cần lưu lượng lớn.
Quạt ly tâm: hệ ống dẫn phức tạp, cần cột áp cao.

Môi trường nhiệt độ cao

Quạt chịu nhiệt: vật liệu chịu nhiệt, có mã chạy được khoảng 300°C hoặc hơn.
Quạt hút khói: dùng trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, chịu nhiệt cao trong thời gian ngắn khi có cháy.

Môi trường ẩm ướt, có hóa chất ăn mòn

Quạt chống ăn mòn: nhựa PVC, PP hoặc inox 304, 316.
Quạt có lớp phủ chống ăn mòn: bảo vệ các chi tiết kim loại.

Môi trường dễ cháy nổ

Nơi có khí gas, hơi dung môi hoặc bụi dễ cháy phải dùng quạt phòng nổ: motor và cấu tạo được chứng nhận để không phát sinh tia lửa. Các mẫu đang có ở mục quạt hút phòng nổ.

Vật liệu cánh và vỏ

Cánh quạt: hợp kim, inox hoặc nhựa kỹ thuật, tùy môi trường.
Vỏ quạt: thép sơn phủ, inox, hoặc nhựa công nghiệp cho môi trường hóa chất.

Với môi trường đặc biệt, gửi thông tin về nhiệt độ, loại khí và nồng độ cho nhà cung cấp để kỹ sư xác nhận vật liệu trước khi đặt hàng.

4. Chọn quạt hút theo độ ồn

Độ ồn đo bằng decibel (dB). Khu vực làm việc thường lấy giới hạn 85 dB theo quy định an toàn lao động, nên quạt lắp gần người cần được xem thông số ồn trước khi mua.

Yếu tố ảnh hưởng đến độ ồn

Công suất và tốc độ quay: quạt công suất lớn, quay nhanh thường ồn hơn.
Thiết kế cánh: cánh có biên dạng khí động học tốt chạy êm hơn.
Chất lượng motor và độ cân bằng của cánh.
Vật liệu vỏ: vỏ có lớp cách âm giảm được tiếng ồn lan ra.

Cách giảm tiếng ồn

Quạt hướng trục cánh sickle: cánh cong giảm ồn và tăng hiệu suất.
Quạt ly tâm có vỏ cách âm: vỏ hấp thụ bớt âm thanh.
Đệm chống rung: giảm rung truyền ra khung và tường.
Chọn công suất vừa đủ và đặt quạt xa chỗ người ngồi làm việc.
Bảo trì định kỳ: vòng bi khô, cánh lệch tâm là nguyên nhân gây ồn hay gặp.

Yêu cầu nhà cung cấp gửi thông số độ ồn, và nếu được thì nghe quạt chạy thử trước khi mua số lượng lớn.

5. Chọn theo thương hiệu và chính sách bảo hành

Thị trường có nhiều hãng quạt hút, giá và chất lượng chênh nhau nhiều giữa các dòng của cùng một hãng. Thay vì chỉ nhìn tên hãng, hãy so ba thứ: thông số đo rõ ràng, thời gian bảo hành của đúng dòng quạt đó, và có sẵn linh kiện thay thế hay không.

Các hãng đang bán tại SSB Electric gồm Deton, Daisy, Hasaki, Phương Linh, Haiki, Shoohan, iFan, Dasin, Superlite Max, Komasu, Afan, Soffnet và Gale. Bảo hành 12–24 tháng tùy dòng sản phẩm. So sánh chi tiết từng hãng có ở bài quạt hút gió công nghiệp hãng nào tốt nhất.

Bài liên quan: cách chọn quạt hút mùi công nghiệp.

Chưa chắc nên chọn loại nào cho xưởng của mình? Gửi kích thước xưởng, thứ cần hút và nguồn điện qua Zalo 0987.586.796 hoặc hotline 0987.415.514, kỹ sư SSB Electric gợi ý loại quạt và số lượng kèm báo giá.

Xem thêm: tiêu chuẩn quạt thông gió công nghiệp, ứng dụng quạt thông gió công nghiệp trong nhà máy và cách phân loại quạt thông gió công nghiệp.

Kosman Kosman