Mục lục bài viết
Nên chọn loại nào phụ thuộc vào hai câu hỏi: khí nén có được phép lẫn dầu không, và xưởng dùng khí ngắt quãng hay liên tục cả ca. Cần khí sạch cho nha khoa, thực phẩm, phòng thí nghiệm, lưu lượng nhỏ: chọn máy piston không dầu. Garage, xưởng gỗ, xưởng cơ khí nhỏ dùng khí ngắt quãng: chọn máy piston dây đai có dầu. Nhà máy dùng khí liên tục nhiều giờ mỗi ngày: chọn máy trục vít, kèm máy sấy và lọc. Phần dưới so sánh từng cặp theo tiêu chí người mua hay hỏi, rồi đưa ra gợi ý theo từng loại xưởng.
Bài này tập trung vào việc chọn loại máy. Nếu bạn muốn biết từng bộ phận bên trong khác nhau thế nào, hãy xem bài cấu tạo máy nén khí piston và trục vít.
Chọn nhanh theo nhu cầu
| Nhu cầu của bạn | Loại máy nên chọn |
|---|---|
| Khí sạch dầu, dùng ít, cần máy êm và gọn (nha khoa, phòng thí nghiệm) | Piston không dầu |
| Bơm lốp, xì khô, vặn ốc, súng bắn đinh, dùng ngắt quãng | Piston dây đai có dầu |
| Phun sơn | Piston dây đai có dầu kèm lọc tách dầu và tách nước, hoặc piston không dầu nếu lưu lượng nhỏ |
| Dùng khí suốt ca, nhiều thiết bị cùng lúc | Trục vít kèm bình chứa, máy sấy, lọc |
| Không có điện lưới, làm ngoài công trình | Máy chạy động cơ diesel |
Hai cách phân loại "có dầu, không dầu" và "piston, trục vít" không loại trừ nhau. Máy piston có cả loại có dầu và không dầu. Máy trục vít phổ biến nhất là loại có dầu, còn trục vít không dầu là dòng máy công nghiệp đắt tiền, ít gặp ở xưởng vừa và nhỏ.
So sánh máy nén khí có dầu và không dầu
Khác biệt nằm ở buồng nén. Máy có dầu dùng dầu để bôi trơn và làm kín piston hoặc trục vít, nên khí ra luôn mang theo một ít hơi dầu. Máy không dầu dùng xéc măng tự bôi trơn chạy khô, buồng nén không có dầu, nên khí ra sạch dầu ngay từ đầu nén.
| Tiêu chí | Máy có dầu (piston dây đai) | Máy không dầu (piston không dầu) |
|---|---|---|
| Chất lượng khí | Có hơi dầu, cần lọc tách dầu nếu dùng cho sơn hoặc thực phẩm | Sạch dầu từ đầu nén, vẫn có hơi nước và bụi |
| Độ ồn | Đầu nén quay chậm qua dây đai, tiếng trầm hơn | Đầu nén nối thẳng motor, quay nhanh, tiếng rít cao hơn |
| Chạy liên tục | Chịu được thời gian chạy dài hơn | Cần nghỉ giữa các lần chạy, không hợp chạy suốt ca |
| Bảo dưỡng | Kiểm tra và thay dầu, căng dây đai | Không thay dầu, thay xéc măng khi mòn |
| Điện | Từ khoảng 3 HP trở lên thường dùng 3 pha 380V | Dòng DY-OF dùng 1 pha 220V, kể cả model 6 HP |
| Giá trên site | Dòng dây đai DY-V, DY-W, DYD khoảng 4,8–38 triệu đồng | Dòng DY-OF khoảng 3,2–26,4 triệu đồng |
Chất lượng khí: khác nhau ở dầu, không khác ở nước
Máy không dầu cho khí không lẫn dầu, nhưng khí chưa khô và sạch hoàn toàn. Không khí hút vào luôn có hơi nước và bụi, sau khi nén sẽ ngưng thành nước trong bình và đường ống, ở cả máy có dầu lẫn không dầu. Vì vậy nơi cần khí khô như phun sơn hay đóng gói vẫn phải có van xả nước, lọc và máy sấy.
Ngược lại, máy có dầu vẫn dùng được cho việc cần khí sạch nếu lắp đủ lọc tách dầu và lọc tinh sau bình chứa. Mức độ sạch của khí nén được phân cấp theo tiêu chuẩn ISO 8573-1 về hạt bụi, nước và dầu. Với ngành có yêu cầu bắt buộc như y tế, dược hay thực phẩm tiếp xúc trực tiếp, bạn nên hỏi bộ phận chất lượng của nhà máy cấp độ khí cần đạt trước khi chọn máy.
Độ ồn và độ bền khi chạy lâu
Máy piston không dầu của Pegasus là loại motor nối thẳng đầu nén, đầu nén quay nhanh nên tiếng ồn cao và chói hơn máy dây đai. Vì vậy "không dầu" không có nghĩa là "êm". Máy hợp với nha khoa vì khí sạch, và vì phòng khám dùng ít khí nên máy chạy ngắn rồi nghỉ.
Xéc măng chạy khô mòn nhanh hơn khi đầu nén nóng lâu. Nếu máy không dầu phải chạy gần như không nghỉ, đó là dấu hiệu máy nhỏ so với nhu cầu, nên chuyển sang máy dây đai có dầu hoặc máy trục vít.
Giá: cùng lưu lượng, máy không dầu đắt hơn
Máy không dầu cỡ nhỏ có giá đầu vào thấp nhất. Dòng DY-OF 40 lít, 110 lít/phút có giá khoảng 3,2–3,6 triệu đồng. Nhưng khi cần lưu lượng lớn, máy không dầu phải ghép nhiều đầu nén nhỏ nên giá tăng nhanh. Ví dụ theo giá niêm yết trên site, cùng lưu lượng 600 lít/phút, máy không dầu DY-OF1100X4-500L khoảng 26,4 triệu đồng, còn máy dây đai DY-V-0.6/8-330L khoảng 12,5 triệu đồng.
Bù lại, máy không dầu không tốn tiền dầu và thay dầu, và dòng DY-OF chạy điện 1 pha 220V. Với nơi không có điện 3 pha, đây là lợi thế thật.
So sánh máy nén khí piston và trục vít
Máy piston nén khí theo từng nhịp, máy trục vít nén khí liên tục bằng hai trục vít ăn khớp. Khác biệt này quyết định gần như mọi tiêu chí khi chọn máy: máy nào chạy được bao lâu, ồn thế nào và tốn chi phí gì.
| Tiêu chí | Máy piston | Máy trục vít |
|---|---|---|
| Kiểu dùng phù hợp | Dùng ngắt quãng, máy chạy rồi nghỉ | Dùng liên tục nhiều giờ mỗi ngày |
| Lưu lượng (dòng Pegasus) | Khoảng 110–2.000 lít/phút | Từ 1,1 m³/phút (máy 10 HP) trở lên |
| Độ ồn, độ rung | Ồn và rung hơn, nên đặt xa chỗ người làm | Có vỏ cách âm, DYPM-10HP ghi khoảng 65 dB |
| Khí ra | Áp dao động theo chu kỳ đóng ngắt | Dòng khí đều, ít dao động |
| Thiết bị đi kèm | Bình chứa liền thân, cắm điện là chạy | Cần bình chứa, máy sấy, lọc lắp rời |
| Bảo dưỡng | Đơn giản, thợ phổ thông làm được | Theo giờ chạy: thay lọc gió, lọc dầu, lõi tách dầu, dầu |
| Giá trên site | Khoảng 3,2–38 triệu đồng | DYPM khoảng 25–230 triệu, DYBT khoảng 37–360 triệu đồng |
Thời gian chạy là tiêu chí quan trọng nhất
Máy piston được thiết kế để chạy, đầy bình, ngắt, rồi chạy lại. Nếu tổng thời gian dùng khí trong ca dài và đều, máy piston gần như chạy suốt, đầu nén nóng và nhanh mòn. Máy trục vít thì ngược lại: chạy liên tục là chế độ làm việc bình thường của nó, còn bật tắt quá nhiều lần mới không tốt.
Cách tự kiểm tra: nếu máy piston đang dùng hầu như không ngắt, hoặc áp ở cuối xưởng tụt khi nhiều thiết bị cùng chạy, đó là lúc nên tính tới máy trục vít.
Giá đầu tư: phải tính cả hệ thống
So giá chỉ riêng thân máy dễ bị lệch. Máy piston Pegasus có bình chứa liền, mua về cắm điện là dùng. Máy trục vít thường không có bình liền, nên một hệ thống đủ dùng gồm máy nén, bình chứa, máy sấy và lọc. Riêng máy sấy khí DYMSK trên site có giá khoảng 7,5–54 triệu đồng tùy công suất.
Theo giá niêm yết, máy dây đai DYD-W-1.0/8-330L (10 HP, 1.000 lít/phút, bình 330 lít) khoảng 17,5 triệu đồng. Máy trục vít DYPM-10HP (7,5 kW, 1,1 m³/phút) khoảng 25 triệu đồng, chưa gồm bình chứa và máy sấy. Ở dải 10 HP, hai loại cho lưu lượng gần nhau, nên lựa chọn phụ thuộc vào thời gian chạy mỗi ngày chứ không chỉ ở giá.
Nếu xưởng cần khí liên tục mà diện tích phòng máy hạn chế, dòng trục vít tổ hợp DYCP gộp máy nén cùng các thiết bị xử lý khí trong một cụm, giá trên site khoảng 90–129 triệu đồng.
Nên chọn máy nén khí loại nào cho từng xưởng
Garage, tiệm sửa xe máy, ô tô
Việc chính là bơm lốp, xì khô, vặn ốc bằng súng hơi. Khí dùng ngắt quãng, không cần sạch dầu, nên máy piston dây đai có dầu là phù hợp. Tiệm sửa xe máy thường dùng máy piston cỡ nhỏ, lưu lượng khoảng 170–250 lít/phút, bình 70–120 lít, ví dụ dòng dây đai DY-V-0.17/8 hoặc DY-V-0.25/8 (3 HP). Nếu chỉ bơm lốp và xì khô, máy nhỏ hơn với bình khoảng 70 lít vẫn dùng được. Garage ô tô dùng súng vặn ốc lớn và cầu nâng thì cần cỡ lớn hơn, chạy điện 3 pha. Chọn cỡ máy theo tổng lưu lượng các dụng cụ dùng cùng lúc, không chọn theo dung tích bình.
Xưởng phun sơn
Sơn rất nhạy với dầu và nước: lẫn dầu thì mặt sơn rỗ, lẫn nước thì sơn loang. Có hai hướng:
- Phun sơn nhiều giờ mỗi ngày: máy piston dây đai có dầu, lắp thêm lọc tách nước, lọc tách dầu và lọc tinh trước súng phun, hoặc máy sấy nếu xưởng ẩm.
- Phun sơn nhỏ, dùng ít: máy piston không dầu, vẫn cần lọc tách nước trước súng phun.
Nếu xưởng sơn chạy dây chuyền cả ca, máy trục vít kèm máy sấy và lọc tinh sẽ cho khí ổn định hơn. Cách lắp lọc và máy sấy đúng thứ tự có trong bài lắp đặt máy nén khí.
Nha khoa, phòng thí nghiệm, thực phẩm
Đây là nhóm nên ưu tiên máy không dầu, vì khí không lẫn dầu ngay từ đầu nén, giảm rủi ro khi lọc có sự cố. Phòng khám nha khoa 1–2 ghế dùng khí ít, máy không dầu bình 40–70 lít là đủ. Phòng khám nhiều ghế hoặc xưởng đóng gói thực phẩm cần máy không dầu nhiều đầu nén, bình 180–500 lít.
Nhà máy thực phẩm, dược phẩm dùng khí liên tục, lưu lượng lớn thì máy piston không dầu không đủ sức chạy cả ca. Khi đó cần máy trục vít kèm hệ thống lọc đạt cấp độ khí nhà máy yêu cầu, hoặc máy trục vít không dầu.
Xưởng may
Xưởng may dùng khí cho bàn ủi hơi, máy ép, máy cắt, thường chạy cả ca. Xưởng nhỏ, ít thiết bị dùng khí có thể dùng máy piston dây đai cỡ lớn. Khi máy piston chạy gần như không nghỉ, nên chuyển sang máy trục vít, kèm máy sấy để nước không làm ố vải.
Nhà máy chạy 2–3 ca
Máy trục vít là lựa chọn đúng. Máy chạy liên tục được, dòng khí đều, có bộ điều khiển báo nhiệt độ, giờ chạy và lịch thay lọc. Với nhà máy có lượng khí dùng thay đổi nhiều trong ngày, dòng biến tần như DYBT chỉnh tốc độ motor theo lượng khí đang dùng thay vì chạy hết công suất rồi ngắt.
Nhà máy chạy nhiều ca nên chia thành hai máy nhỏ thay vì một máy lớn, để khi một máy dừng bảo dưỡng thì dây chuyền vẫn có khí.
Chi phí đầu tư và chi phí vận hành
Giá mua chỉ là một phần. Với máy chạy nhiều giờ mỗi ngày, tiền điện thường là khoản lớn nhất trong suốt thời gian dùng máy. Các khoản bạn nên tính khi so sánh:
- Giá mua cả hệ thống: máy nén, bình chứa, máy sấy, lọc, đường ống, dây điện.
- Tiền điện: phụ thuộc công suất motor và số giờ chạy. Máy chọn quá nhỏ phải chạy gần như liên tục. Máy chọn quá lớn thì chạy không tải nhiều, cũng tốn điện.
- Vật tư bảo dưỡng: máy có dầu tốn dầu và lọc. Máy trục vít có thêm lọc dầu và lõi tách dầu theo giờ chạy. Máy không dầu tốn xéc măng khi mòn.
- Thời gian dừng máy: với nhà máy, một ngày thiếu khí có thể tốn hơn chênh lệch giá giữa hai loại máy.
Nhìn chung, máy piston rẻ khi mua và hợp khi dùng ít giờ. Máy trục vít đắt khi mua, nhưng khi dùng khí liên tục thì chạy ổn định và bền hơn máy piston bị ép chạy quá sức. Lịch thay dầu, thay lọc của từng loại có trong bài bảo dưỡng máy nén khí.
Câu hỏi thường gặp
Máy nén khí có dầu và không dầu, loại nào tốt hơn?
Không có loại tốt hơn cho mọi việc. Máy không dầu tốt hơn khi cần khí sạch dầu và dùng ít. Máy có dầu tốt hơn khi cần chạy lâu, lưu lượng lớn và giá hợp lý trên mỗi lít khí.
Máy nén khí không dầu có phun sơn được không?
Được, với lưu lượng nhỏ và dùng ngắt quãng. Vẫn cần lọc tách nước trước súng phun vì khí ra từ máy không dầu vẫn có hơi nước. Xưởng phun sơn cả ngày nên dùng máy dây đai có dầu kèm lọc tách dầu, hoặc máy trục vít.
Máy nén khí trục vít có dầu thì khí có lẫn dầu không?
Có một lượng nhỏ. Máy trục vít có bình tách dầu và lõi tách dầu để giữ phần lớn dầu lại. Với việc cần khí sạch, bạn lắp thêm lọc tinh và máy sấy sau máy nén.
"Máy nén khí có dầu" có phải là máy chạy bằng dầu diesel không?
Không. "Có dầu" là máy dùng dầu bôi trơn trong đầu nén, chạy bằng motor điện. "Máy nén khí chạy bằng dầu" là máy dùng động cơ diesel thay cho motor điện, dùng ở công trình không có điện lưới. Pegasus có model chạy động cơ diesel DYD-W-2.0/8-330L.
Xưởng nhỏ có nên mua máy trục vít không?
Chỉ nên khi xưởng dùng khí liên tục nhiều giờ mỗi ngày. Nếu khí dùng ngắt quãng, máy piston dây đai rẻ hơn, gọn hơn và đủ dùng.
Kết luận
Chọn máy nén khí bắt đầu từ hai câu hỏi: khí có được lẫn dầu không, và máy chạy ngắt quãng hay liên tục. Cần khí sạch, dùng ít: piston không dầu. Dùng ngắt quãng, cần bền và giá hợp lý: piston dây đai có dầu. Dùng khí suốt ca: trục vít kèm máy sấy và lọc.
Bài liên quan: máy thổi khí con sò khác máy nén khí thế nào.
Bạn có thể xem toàn bộ các model piston, không dầu, trục vít và máy sấy đang có tại máy nén khí Pegasus. Nếu cần chúng tôi tính lưu lượng và chọn máy theo thiết bị trong xưởng, hãy gọi hotline 0987.415.514 hoặc gửi danh sách thiết bị qua Zalo 0987.586.796 để nhận báo giá.
Chia sẻ bài này
