Mục lục bài viết
Quạt hút và quạt đẩy dùng cùng một nguyên lý: cánh quay tạo chênh lệch áp suất, một mặt hút khí vào, mặt kia đẩy khí ra. Khác biệt nằm ở chiều lắp so với phòng. Quạt hút đưa khí trong phòng ra ngoài và tạo áp suất âm; quạt đẩy đưa khí ngoài vào và tạo áp suất dương. Chọn sai chiều, bụi và mùi có thể lan sang khu khác thay vì được kéo ra ngoài.
Tóm tắt nhanh
- Hút ra: phòng có áp suất âm, phù hợp nơi sinh bụi, khói, mùi, hơi ẩm, nhiệt.
- Đẩy vào: phòng có áp suất dương, phù hợp nơi cần khí sạch qua lọc, không cho bụi ngoài lọt vào.
- Quạt hướng trục có thể lắp đảo chiều, nhưng cánh thiết kế cho một chiều nên chạy ngược thì lưu lượng giảm.
- Quạt ly tâm đảo chiều quay không làm đảo chiều gió; muốn đổi vai trò phải đổi cách nối ống.
Nguyên lý chung của quạt hút và quạt đẩy
Khi cánh quay, mặt sau cánh có áp suất thấp hơn nên kéo khí vào, mặt trước có áp suất cao hơn nên đẩy khí đi. Bất kỳ quạt nào cũng vừa hút vừa đẩy cùng lúc. Gọi là "quạt hút" hay "quạt đẩy" chỉ là nói theo vị trí của phòng: phòng nằm ở phía hút hay phía đẩy của quạt.
- Mặt sau cánh: hút khí vào.
- Mặt trước cánh: đẩy khí ra.
Ví dụ, một quạt vuông lắp trên tường xưởng, mặt hút quay vào trong, là quạt hút. Lật quạt lại, mặt hút quay ra ngoài trời, cùng chiếc quạt đó trở thành quạt đẩy.
Ảnh hưởng tới áp suất và dòng khí trong phòng
Chiều hút: áp suất âm
Quạt kéo khí trong phòng ra ngoài. Áp suất trong phòng thấp hơn bên ngoài một chút, khí ngoài tràn vào qua cửa lấy gió, khe cửa, cửa sổ.
- Bụi, khói, mùi, hơi ẩm bị kéo thẳng ra ngoài, ít lan sang phòng bên cạnh.
- Khí nóng thoát đi, nhiệt độ trong phòng tiến gần nhiệt độ ngoài trời.
- Khí vào không qua lọc, nên ngoài trời bụi thì bụi vẫn theo vào.
Chiều đẩy: áp suất dương
Quạt thổi khí ngoài vào. Áp suất trong phòng cao hơn bên ngoài, khí cũ thoát ra qua cửa, khe hở.
- Đặt lưới lọc ở cửa cấp thì toàn bộ khí vào phòng đã qua lọc.
- Bụi ngoài khó lọt vào qua khe hở vì khí luôn đi từ trong ra.
- Phòng có nguồn mùi, khói thì áp suất dương đẩy chúng sang khu vực lân cận.
Bảng so sánh quạt hút và quạt đẩy
| Tiêu chí | Lắp chiều hút | Lắp chiều đẩy |
|---|---|---|
| Áp suất trong phòng | Âm | Dương |
| Dòng khí qua quạt | Từ trong ra ngoài | Từ ngoài vào trong |
| Lọc khí vào | Khó, khí vào qua nhiều khe hở | Dễ, đặt lưới lọc tại quạt cấp |
| Kiểm soát mùi, khói | Tốt, kéo ra ngoài tại chỗ | Kém, đẩy sang khu khác |
| Phù hợp với | Xưởng sơn, hàn, đúc, chế biến, nhà vệ sinh, bếp, trại chăn nuôi | Phòng sạch, phòng điện, kho cần giữ bụi ngoài, cấp gió tươi |
Nên lắp quạt hút hay quạt đẩy ở đâu?
Nơi nên lắp chiều hút
- Xưởng có bụi, khói, mùi: khu hàn, sơn, đúc, xưởng gỗ, xưởng chế biến thực phẩm.
- Nơi nóng, ẩm: khu lò, nồi hơi, phòng giặt, nhà bếp công nghiệp.
- Trại chăn nuôi: kéo mùi và khí amoniac ra ngoài; hệ làm mát bằng tấm cooling pad cũng chạy theo kiểu áp suất âm.
- Nhà vệ sinh, gara, tầng hầm: giữ mùi và khí thải không lan vào khu khác.
Nơi nên lắp chiều đẩy
- Phòng sạch, phòng đóng gói dược, thực phẩm: cấp khí qua lọc, giữ áp suất dương.
- Phòng tủ điện, phòng máy: cấp khí mát qua lọc để giảm bụi bám vào thiết bị.
- Khu vực xa cửa trong xưởng sâu: thổi gió tươi tới chỗ công nhân đứng.
Phân tích sâu hơn từng trường hợp có trong bài quạt thông gió nên hút vào hay thổi ra.
Đổi chiều quạt: những điểm cần biết
Quạt hướng trục
Quạt vuông, quạt tròn gắn tường thuộc nhóm hướng trục. Bạn có hai cách đổi chiều gió:
- Lật quạt khi lắp: cách này giữ nguyên chiều quay của cánh nên lưu lượng gần như không đổi.
- Đảo chiều quay motor: motor 3 pha đổi chỗ hai dây pha; motor 1 pha phải đấu lại theo sơ đồ tụ của nhà sản xuất. Cánh hướng trục có biên dạng thiết kế cho một chiều, chạy ngược thì gió yếu đi rõ rệt.
Quạt vuông công nghiệp thường có cửa chớp tự mở theo luồng gió. Cửa chớp lắp cho chiều hút sẽ không mở khi quạt thổi vào, nên khi đổi chiều phải chuyển cửa chớp sang phía đúng hoặc dùng loại có lưới thay cửa chớp.
Quạt ly tâm
Quạt ly tâm luôn hút khí vào ở miệng hút giữa tâm và thổi ra ở miệng xả trên vỏ xoắn. Đảo chiều quay không làm đảo chiều gió, chỉ làm lưu lượng và cột áp giảm mạnh, motor có thể quá tải. Muốn dùng quạt ly tâm để hút hay cấp, bạn đổi cách nối ống vào miệng hút và miệng xả. Các dòng có sẵn xem tại danh mục quạt ly tâm.
Kết hợp hút và đẩy trong nhà xưởng
Xưởng lớn thường dùng cả hai: quạt hút ở cuối hướng gió để kéo nhiệt, bụi ra ngoài; cửa lấy gió hoặc quạt cấp ở phía đối diện. Khi kết hợp, bạn cần cân lưu lượng:
- Muốn giữ áp suất âm nhẹ (xưởng có mùi, bụi): tổng lưu lượng hút lớn hơn tổng cấp.
- Muốn giữ áp suất dương nhẹ (khu sạch): tổng cấp lớn hơn tổng hút.
Đặt quạt hút và cửa cấp đối diện nhau để dòng khí quét qua cả chiều dài xưởng. Nếu đặt sát nhau, khí đi tắt và giữa xưởng vẫn bí.
Với xưởng phổ biến, thiết bị chính là quạt hút công nghiệp khung vuông 400–1380 mm, lưu lượng tham khảo khoảng 4.000–46.000 m³/h mỗi quạt tùy kích thước. Phòng nhỏ, khu hàn hoặc chỗ cần nối ống ngắn dùng quạt thông gió tròn.
Câu hỏi thường gặp
Quạt thông gió và quạt hút có phải là một?
Quạt hút là một cách dùng của quạt thông gió. Cùng một quạt có thể lắp hút hoặc đẩy. Chi tiết xem bài phân biệt quạt thông gió và quạt hút công nghiệp.
Lắp quạt đẩy vào xưởng có mát hơn lắp quạt hút không?
Cùng lưu lượng thì lượng khí thay đổi như nhau. Lắp hút giúp kéo khí nóng ở trên cao và bụi ra ngoài tại chỗ. Lắp đẩy cho cảm giác gió thổi vào người rõ hơn ở gần quạt, nhưng khí nóng phải tìm đường thoát khác.
Mua quạt hút về lắp thành quạt đẩy được không?
Với quạt hướng trục thì được, nên lật cả quạt thay vì đảo chiều motor, và xử lý lại cửa chớp. Với quạt ly tâm thì đổi cách nối ống.
Cần chọn quạt và chiều lắp cho xưởng, gửi kích thước, vị trí cửa và nguồn bụi, nhiệt qua Zalo 0987.586.796 hoặc gọi hotline 0987.415.514. SSB Electric tư vấn mẫu và số lượng phù hợp, bảo hành 12–24 tháng tùy dòng sản phẩm.
Xem thêm: cách phân loại quạt thông gió công nghiệp và quạt hút hướng trục.
Chia sẻ bài này
